مردی شبیه عکسهایش

نوشته های رامین مددلو در فضای مجازی

مردی شبیه عکسهایش

نوشته های رامین مددلو در فضای مجازی

مردی شبیه عکسهایش

بسم الله
نوشته های رامین مددلو. اهل شهر خوی
فارغ التحصیل دانشگاه امام صادق علیه السلام/ دانشجوی دکتری دانشگاه مفید قم رشته علوم سیاسی/ پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام

کانال تلگرام:
https://t.me/istkhaterat

پیام های کوتاه
آخرین نظرات
يكشنبه, ۵ شهریور ۱۳۹۶، ۱۰:۳۶ ق.ظ

در جستجوی افکار آینده

آینده یک شهر، یک جامعه را از کجا می‌توان فهمید؟ از کجا می‌توان روندهای اجتماعی را پیش‌بینی کرد؟ شبکه‌های اجتماعی مدل‌های سنتی را به‌هم‌ریخته؛ اما در نگاهی عوامانه مدعی‌ام شبکه‌های اجتماعی و در کل عالم مَجاز آینده را نمی‌سازد، نشان‌دهنده حال است. آن‌هم نه تمامی حال بلکه گوشه پرسروصدای حال. گوشه پرسروصدا لزوماً گوشه صاحب پول نیست، لزوماً صاحب وقت آزاد هم نیست. هزینه اصلی حضور در آن نه پول بلکه زمان است. زمان کالایی است که هرکسی می‌تواند آن را با امر دیگری معاوضه کند و بهای آن تنها با پول پرداخت نمی‌شود. گاهی بهای آن احساس ارضای حس تکلیف است. برخی بر دوش خود اشاعه نگاهی را احساس تکلیف می‌کنند و به خاطر آن در شبکه‌های اجتماعی حضور می‌یابند. البته اقلیت‌اند اما می‌توانند پرسروصدا باشند.

امان از پرش‌های مکرر ذهنی... آینده یک شهر، یک جامعه را از کجا می‌توان فهمید؟ در جستجوی این پاسخ نگاهم دنبال قشر پیشرو است. باز مدعی‌ام که آینده را قشر پیشرو می‌سازد و عموم مردم را به دنبال خود می‌کشد. منِ علوم سیاسی خوانده همه این حرفه‌ای دموکراسی و مردم‌سالاری و این‌ها را از بر هستم و اصلاً تو فرض کن این حرفم را در فضای دموکراسی می‌گویم: آینده را قشر پیشرو می‌سازد نه عموم مردم.

عموم مردم بسترسازند. بستر برآمدن قشر پیشرو. قشر پیشروی مناسب حالتشان؛ اما ادامه مسیر به دست قشر پیشروست.

امان از ذهن و هزارتوی آن... آینده یک جامعه؟

آینده یک جامعه دست صاحبان فکر آن جامعه است. فکری که اشاعه داده می‌شود. اشاعه‌ای که ماندگاری دارد. رسانه‌هایی مانند شبکه‌های اجتماعی و حتی تلویزیون اشاعه ماندگار ندارند. مدیریت افکار اکنون را می‌توانند به دست داشته باشند اما ترسیم مسیر افکار آینده؟ حداقل تلویزیون که به تجربه نشان داد توانایی این کار را ندارد. چه رسد به امثال فیس‌بوک و واتس آپ و توییتر.

شاید حرف‌های بخش اول این متن اشتباه باشد، اما اشتباه بودنش، درستی بخش دومش را زیر سؤال نمی‌برد. کتاب و عرصه‌های مرتبط با آن مانند دانشگاه و انجمن‌ها و این‌ها در کار اشاعه ماندگار فکر هستند. پس یکی از راه‌های ترسیم مسیر آینده فکر در یک جامعه رجوع به دنیای "کتاب" است.

استانبول میدان انقلاب ندارد. البته مدل کوچکی از آن به اسم کوچه صراف‌ها، مابین دانشگاه استانبول و بازار قدیمی هست. حوالی 20 کتاب‌فروشی در کوچه‌ای که اختصاص دارد به کتاب و خوشنویسی. کتب مذهبی، کتب دست‌دوم، خطاطی و لوازم آن، کتب عمومی می‌شوند کتب کوچه صراف‌ها. یک کتاب‌فروشی نظرم را جلب می‌کند. کتاب‌فروشی علوی است و دورتادورش روزنامه‌های قدیمی اما چاپ نو با عناوین اسلام و مافیها. به خط الفبای عربی. یک‌جور داد زدن اینکه بابا اگرچه علوی اما مسلمانیم. کتاب‌هایی مثل دیوان حضرت علی (ع)، نهج‌البلاغه، بویروک (فرمایشات امام صادق: کتاب معتبر علویان ترکیه) و مقالات حاجی بکتاش ولی در کنار سایر کتب و رمان‌ها بین بساطش بود. مکان کوچه صراف‌ها فوق‌العاده است. در یک‌گوشه خودش را جا داده و آن گوشه فقط مال خودش است. کنار بازار سنتی و دانشگاه استانبول با آن معماری دوره عثمانی‌اش؛ اما به دلم نمی‌چسبد. چرا؟ چون وقتی از درب سمت دانشگاهش خارج می‌شوم بساط دست‌دوم فروش‌های دست‌فروش برپاست. بساط تسبیح‌فروش‌ها، انگشتر فروش‌ها، نوکیا فروش‌ها. چون مال گذشته است. نوستالژی است. نوستالژی همیشه نمی‌تواند آینده را بسازد و نوستالژی کوچه صراف‌ها که اصلاً حرفش را نزن.

مدل میدان انقلاب که جواب نداد. باید دنبال مدل "شهر کتاب" باشم. مدل "شهر کتاب" در استانبول جواب داده. انتشارات D&R انتشارات انسان و انتشارات پینار ازجمله مدل‌های شهر کتاب موفق استانبول هستند که در گوشه گوشه شهر و ایضاً در مراکز خریدوفروش شعبه زده‌اند. به دو شعبه D&R سر می‌زنم. D&R بیشتر در پی نشر افکار طیف لائیک ترکیه است. موسیقی تندی که در فضای فروشگاه پیچیده، سی دی موسیقی‌ها و فیلم‌های غربی یا به سبک غربی، خبر از محتوای عمده کتب هم می‌دهند. بخش قابل‌توجهی از فضای کتاب فروشگاه به رمان اختصاص دارد. به دو زبان ترکی و انگلیسی. چند قفسه رمان‌های ترک را ارائه می‌دهند و چند قفسه رمان‌های به زبان انگلیسی. بقیه قفسه‌ها می‌شوند اقتصاد، تاریخ، آموزش زبان انگلیسی، الهیات، پژوهش. کتب علوم سیاسی در بخش پژوهش هست و چیزی به‌غیراز ترجمه پیدا نمی‌کنم. برای عدالت، فقط کتاب نظریه‌ای در باب عدالت جان رالز بود و بس. در مورد شیعه البته چند کتاب پیدا کردم: اسرار اهل‌بیت (ع)، حضرت فاطمه (س)، کربلا و "تاریخ اسلام شیعی" اثر فرهاد دفتری. یک قفسه هم اختصاص داشت به آتاتورک. می‌روم سروقت پرفروش‌ها. بیشتر پرفروش‌ها رمان هستند. مخلوط نویسنده‌های ترک و غربی. جالب آنکه هنوز هم هری پاتر فروش دارد! چند کتاب چشمم را می‌گیرد: ساختن یک دنیا: زندگینامه یکی از سرمایه‌داران موفق ترکیه/ دو کتاب بادبادک‌باز و هزاران خورشید خالد حسینی (و این هزاران خورشید چه جلد گیرایی داشت)/ HEYET: صاحبان مخفی دولت. یک کتاب که معتقد است 16 دولت ترک (در تاریخ آناتولی) در حقیقت رونمای دولت بودند و در تاریخ ترکیه تنها یک دولت وجود داشت: HEYET. یک نمونه بارز از میزان رسوخ توهم توطئه در جامعه ترکیه همین کتاب هست.

از D&Rچیز دندان‌گیری نصیبم نمی‌شود. مراجعه می‌کنم به یکی از شعبات انتشارات انسان. این انتشارات متعلق است به قشر دین‌دار ترکیه. در بدو ورود متوجه تفاوت محتوا باوجود تشابه ظاهر آن با D&R می‌شوم. پرفروش‌های این انتشارت هم رمان است. از همان جنس رمان‌های D&R. با این تفاوت که در بین پرفروش‌ها یک کتابی است با عنوان سخن گفتن مانند TED؛ اما قفسه‌های کتاب‌فروشی؛ کنار یک قفسه متعلق به آتاتورک، یک قفسه است مربوط به تاریخ عثمانی. توجه دوباره به عثمانی پس از ظهور دولت عدالت و توسعه پای گرفت و رشد کرد. بین قفسه‌ها کتاب‌هایی مربوط به مرحوم اربکان، مالکوم ایکس، کتبی با عناوین اسلام اجتماعی، اداره دولت در اسلام، دو گل پیامبر: حسن-حسین، آموزش فلسفه استاد مطهری، گفتگوهای علامه طباطبایی و کوربین، قفسه مربوط به تصوف، چاپ‌های اعلای قرآن کریم به دو خط لاتین و عربی و خیل کتب مربوط به ابن عربی چشمانم را به خود جلب می‌کنند.

اما جذابیت قصه در دکتر شریعتی است. کتب دکتر شریعتی را بین قفسه‌ها پیدا نمی‌کنم و از فروشنده می‌پرسم. نشانم می‌دهد. جلوی قفسه مربوط به کتب اسلام و جامعه، بر روی یک میز سه ردیف کتاب گذاشته‌اند و ردیف وسط همه کتب دکتر شریعتی است. کتب دکتر شریعتی را درجایی که کاملاً در دید باشد گذاشته‌اند و من به دنبالش بودم در پستوهای کتاب‌فروشی. دکتر محبوبیت بسیاری در بین قشر دین‌دار ترکیه دارد. علاوه بر چپ‌گرایی مدل علویان، نگاه اجتماعی دکتر به اسلام، نگاه با عینک دیدگاه‌های مدرن به اسلام و دفاع با این عینک‌ها در محبوبیت وی اثرگذار بود. اجتماعی که از دل آن انتشارات انسان درآمد، اجتماعی است که به فکر آینده است و دنبال حرف نو.

غیر از انتشارات انسان، انتشارات پینار نیز هست که متعلق است به قشر دین‌دار. دقیق‌ترش متعلق است به طیف طرفداران اخوان المسلمین و نشر اندیشه‌های حسن البنا را وجه همت خود قرار داده. عناوین برخی از کتبش واقعاً جذب‌کننده است: تصور از سیاست در بین مسلمانان، اسلام‌گرایی نولیبرال، تاریخ اندیشه اسلام، تغییر ترکیه، شخصیت‌های روشنفکر مسلمان معاصر، سه سنت دولت و... . انتشارات پینار نیز می‌تواند ترسیم‌گر فکر آینده ترکیه باشد.

شاید بگویی جانب‌دارانه سخن می‌گویم؛ اما بر حرف خود پای خواهم فشرد که آینده افکار در ترکیه متعلق است به قشر دین‌دار. قشری که دنبال حرف نو است نه تقلید صرف. نه بی‌توجه به زمینی که پایش بر روی آن است.

 

کوچه صحافلار استانبول

کوچه صحافها (صحافلار)، کنار دانشگاه استانبول و پشت مسجد بایزید

 

کوچه صحافلار استانبول

کوچه صحافها

 

کتابفروشی علویان

کتابفروشی علوی در کوچه صحافها

 

 

 

قفسه کتاب ها

پرفروش های کتابفروشی انتشارات D&R 

 

دکتر شریعتی

کتب دکتر شریعتی در کتابفروشی انتشارات انسان

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۶/۰۶/۰۵
رامین مددلو

استانبول

ترکیه

کت

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی