مردی شبیه عکسهایش

نوشته های رامین مددلو در فضای مجازی

مردی شبیه عکسهایش

نوشته های رامین مددلو در فضای مجازی

مردی شبیه عکسهایش

بسم الله
نوشته های رامین مددلو. اهل شهر خوی
فارغ التحصیل دانشگاه امام صادق علیه السلام/ دانشجوی دکتری دانشگاه مفید قم رشته علوم سیاسی/ پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام

پیام های کوتاه
آخرین نظرات
سه شنبه, ۲۲ دی ۱۳۹۴، ۱۰:۰۲ ب.ظ

داستان یک طرح دینی

     - مصوبه اول: اصول و مبانی و روش های اجرایی گسترش فرهنگ عفاف
     - مصوبه دوم: راهبردهای گسترش فرهنگ عفاف

دولتها، چه اصلاح طلب، چه اصولگرا و چه کارگزارانی از اجرای این دو مصوبه گریزان بودند. برخی به جایگاه قانونی شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه تصویب قوانین ایراد می گرفتند و برخی نیز به محتوای این دو مصوبه. دو مصوبه ای که برآمده از متن یک جامعه دینی و به تبع آن یک حکومت دینی است.

اگر ایراد به جایگاه قانونی شورا را ناشی از بازیهای سیاسی بدانیم و بررسی آن را به حقوقدانان بسپاریم، بحث بر روی محتوای مصوبات کاری درخور است. شاید دولتها حق داشته باشند و محتوای این دو مصوبه برخلاف موضوع آنها به گسترش عفاف و حجاب نینجامد.

 

مصوبه اول:

این مصوبه در 76/11/14 در 16 بند به تصویب نهایی شورا رسیده است. یعنی در سال ابتدایی دوران ریاست جمهوری آقای خاتمی. می توان آن را مقارن با سخنان مقام معظم رهبری در رابطه با تهاجم فرهنگی دانست که در دهه 70 توسط ایشان به طور مداوم به مسئولان گوشزد می شد. پس این مصوبه به نوعی پاسخ بخشی از دستگاه حاکمه به ندای رهبر نظام اسلامی در رابطه با مقابله با تهاجم فرهنگی است.

نکته قابل اینجاست که مقام معظم رهبری خواستار مقابله با تهاجم فرهنگی بوده و هستند زیرا آن را کار دولتهای دشمن با برنامه ریزی قبلی و منسجم و هدفمند می دانند نه مانند تبادلات فرهنگی میان ملتها در گذشته. پس باید دستگاه حاکمیتی در این زمینه وارد شود زیرا طرف مقابل که در راه بهره برداری از این فضاست دولتها هستند.

این مصوبه در تلاش است تا میان دستگاه های اجرایی در زمینه برخورد با موضوع حجاب و عفاف هماهنگی نظری ایجاد کند. به همین دلیل سعی در اولویت بندی میان مباحث حجاب و عفاف است. سیر این اولویت بندی به شرح زیر است:

     1-  تقویت ایمان  2- تقویت مفاهیم اخلاقی مرتبط با عفاف 3- آموزش احکام شرعی 4- تبیین فلسفه حجاب 5- تقویت نهاد خانواده 6- شرح نقش حجاب در هویت فرهنگی 7- مبارزه با زمینه های اجتماعی و سیاسی ضعف حجاب 8- حاکم کردن فضای دینی در ارتباطات جامعه 9- مخاطب قرار دادن هم مردان و هم زنان 10- توجه به حجاب در معرفی الگوها 11- ساخت دینی جامعه  12- توجه به فرهنگ ها و چارچوب های اداری خاص 13- کم هزینه کردن امکان رعایت حجاب

چنانکه مشاهده می شود اولویت های بیان شده در این مصوبه از بیان سیاست ها نیز عمیق تر گردیده و به بیان راهبردها نیز رسیده است و دستگاههای اجرایی تنها باید به برنامه ریزی برای دستیابی به راهبردها می پرداختند. اما این اقدام نیازمند تغییرات و فعالیت های بسیار در همه دستگاه های اجرایی با حضور همه مسئولین میانی و رده پایین و نیز کارمندان دولتی بود. مسئولین و کارمندانی که گاهی اوقات خود باید مخاطب این مصوبه قرار گیرند نه مجری آن.

از سویی دیگر، این مصوبه با روح حاکم بر بوروکراسی ایرانی که عافیت طلب است هم خوانی ندارد. بوروکراسی ایرانی حاضر به ترک محافظه کاری نیست. ترجیح می دهد در سیر حوادث تنها ناظر بر اوضاع باشد نه حاکم بر اوضاع.

سه محور از موضوعات این مصوبه شایسته نگاهی دقیق تر است: مبارزه با زمینه های اجتماعی و سیاسی ضعف حجاب، حاکم کردن فضای دینی در ارتباطات جامعه و ساخت دینی جامعه. این سه محور دقیق در تعارض با ارزش هایی بود که در دوران دولت قبلی و پس از دفاع مقدس در کشور حاکم شده بودند. لازمه اجرایی شدن این سه محور تغییر این ارزش ها بود. ارزش هایی که از خود نهاد دولت سرچشمه می گرفت و مصوبه به این موضوع بی توجه بود.

این مصوبه دو اشکال دیگر نیز داشت. اول آنکه مخاطب خود را تنها دستگاه های اجرایی فرض کرده بود و از اقدامات مردمی و تشویق آنها ذکری نشده بود (این مسئله به سبب دولت محوری در ایران دهه 70 عادی است) و دوم آنکه فرض را بر اجرای مصوبه توسط دستگاه های اجرایی گرفته بود و حتی چرخه گزارش گیری از سرانجام مصوبه را پیش بینی نکرده بود.

 

مصوبه دوم:

با عدم توجه دستگاههای اجرایی به مصوبه اول و نبودن برنامه ریزی برای گسترش فرهنگ عفاف و حجاب و شعاری شدن فضا، شورای عالی انقلاب فرهنگی به ناچار سطح خود را تا حد ادارات کل نهادها پایین آورده و به برنامه ریزی اجرایی برای موضوع عفاف و حجاب می پردازد. همچنین با بهره گیری از شیوه دستگاه های اجرایی از شانه خالی کردن از زیر بار اجرای این مصوبه دستگاه های اجرایی مسئول در این مصوبه را نام می برد.

این مصوبه در1384/5/4 در 47 بند به تصویب شورا رسیده است. یعنی همزمان با شروع دولت اصولگرای آقای احمدی نژاد. فرض بر اجرای خوش بینانه مصوبه توسط دولت است. زیرا از بیان سیاست ها و راهبردها گذر کرده و به برنامه ریزی رسیده است. در این مصوبه به نهاد خانواده، نقش مادران، جذب نیروی انسانی معتقد به حجاب در دستگاه های حاکمیتی، ترویج امر به معروف و نهی از منکر، تقویب هویت دینی و ملی، آسان سازی ازدواج، ارتقای مهارت های جوانان در امر کار به عنوان پیش درآمد ازدواج، پرهیز از برخوردهای خشن با متخلفین، پرهیز از اجبار، برطرف کردن موانع اقتصادی گسترش چادر و لباس های متناسب با فرهنگ عفاف و... .

این مصوبه همچنین 22 نهاد را به عنوان مجریان این طرح نام می برد:

وزارت ارشاد،سازمان تبلیغات اسلامی،شورای فرهنگ عمومی، سازمان ملی جوانان،وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی، وزارت کشور،کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، وزارت بهداشت،سازمان صدا و سیما، وزارت بازرگانی، ستاد امر به معروف و نهی از منکر، شورای فرهنگی اجتماعی زنان، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، وزارت مسکن، وزارت اقتصاد،وزارت ارتباطات، گمرک جمهوری اسلامی، سازمان تربیت بدنی، مرکز امور مشارکت زنان.

در مجموع هدف گذاری این مصوبه میان مدت با اهداف در دسترس است و مانند مصوبه قبلی آرمان ها را ذکر نمی کند. به برخی مسائل نیز توجه جدی شده است: خانواده، ازدواج و نقش اقتصاد در فرهنگ و این نشان از تیزبینی و دقت نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی در تشخیص ریشه هاست. از سوی دیگر به نقش صدا و سیما در مقابله با تهاجم فرهنگی آن طور که باید و شاید پرداخته نشده است که با توجه به نقش رسانه های رقیب این نهاد در گسترش بدحجابی و بی حجابی نقطه ضعف این مصوبه است.

عدم توجه به فعالیت های مردم نهاد بار دیگر در این مصوبه به چشم می خورد.

اما نقطه قوت دیگر این مصوبه، نام بردن از دستگاه های اجرایی مسئول و گزارش دهی شش ماهه آنها به کمیته مسئول این مصوبه است.

 

انتها:

متاسفانه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ضمانت اجرایی ندارند و این امر نقیصه ای جدی در اجرایی شدن مصوبات شورا است. مصوبات شورا با وجود تمامی نقایص دارای چشم اندازی دقیق و بهره گیری از متن واقعیات جامعه است. اما یک مصوبه هر قدر دقیق و دارای چارچوب بندی باشد بدون ضمانت اجرایی به عرصه اجرا نخواهد رسید.

برای رفع این ضعف، می توان از مطالبات مردمی بهره برد. یعنی مطالبات مردمی را به سمت درخواست اجرای مصوبات عفاف و حجاب توسط دولت و دستگاه های اجرایی هدایت کرد.

همچنین شورای عالی انقلاب فرهنگی در دو مصوبه قبلی خود متناسب با تغییرات در دولت، مصوبات خود را تصویب کرده است. لازم است این تناسب بار دیگر رعایت شود.

در نهایت، به نظر می رسد شورا کار خود را به خوبی انجام داده است. اما مصوبه به تنهایی کافی نیست. اجرا لازمه این کار است و اجرای مصوبه ای جامع الابعاد توسط بدنه دولتی که برخی بخش های آن به روح مصوبه معتقد نیست و بخش های دیگر آن نیز محافظه کار و عافیت طلب، نیازمند مطالبات مردمی است.

می توان به شورای عالی انقلاب فرهنگی این توصیه را کرد: مردم را نیز وارد ماجرا کنید.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی